ΑΛΟΓΑ, 1982
χάραξη σε πέτρα
120 x 155 εκ
3/12

ΕΝΔΟΣΤΡΟΦΗ, 1966
χάραξη σε πέτρα
107 x 75,5 εκ
Δοκίμιο καλλιτέχνη
(Épreuve d'artiste)

ΕΠΕΛΑΣΗ Ι, 1985
χάραξη σε πέτρα
200 x 146 εκ
5/8

ΕΠΙΣΚΕΨΗ Ι, 1979
χάραξη σε πέτρα
107 x 76 εκ
13/20

ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΙΙΙ, 1979
χάραξη σε πέτρα
105 x 75 εκ
14/20

ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΙΙ, 1979
χάραξη σε πέτρα
105 x 75 εκ
14/20

ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΙΙΙ, 1979
χάραξη σε πέτρα
105 x 75 εκ
8/20

ΗΛΙΟΣ ΚΑΙ ΣΙΔΕΡΑ, 1979
χάραξη σε πέτρα
75 x 105 εκ
7/12

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Ι, 1970
χάραξη σε πέτρα
120 x 67 εκ
10/12

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΙΙ, 1970
χάραξη σε πέτρα
170 x 76 εκ
9/12

ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΣΗ, 1974
χάραξη σε πέτρα
105 x 75 εκ
5/10

ΜΗΤΡΟΤΗΣ, 1965
χάραξη σε πέτρα
107 x 76 εκ
19/20

ΧΩΡΙΣ ΤΙΤΛΟ II, 1987
χάραξη σε πέτρα
105 x 75 εκ
12/20

ΧΩΡΙΣ ΤΙΤΛΟ VII,
χάραξη σε πέτρα
76 x 106,5 εκ
Δοκίμιο καλλιτέχνη (Épreuve d'artiste)

ΑΠΕΙΛΗ ΙΙ, 1987
χάραξη σε πέτρα
120 x 80 εκ
19/20

ΔΑΣΟΣ, 1972
χάραξη σε πέτρα
160 x 113 εκ
6/8

ΑΓΡΟΤΙΚΟ, 1974
χάραξη σε πέτρα
76,5 x 107 εκ
1/8

ΑΝΑΚΡΙΣΗ, 1972
χάραξη σε πέτρα
140 x 107 εκ
7/12

ΑΝΑΜΟΝΗ Ι, 1972
χάραξη σε πέτρα
105 x 75 εκ
13/20

ΑΠΕΙΛΗ, 1986
χάραξη σε πέτρα
75 x 105,5 εκ
10/20

Η ΜΟΝΑΞΙΑ ΤΗΣ ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ, 1977
χάραξη σε πέτρα
106,5 x 76 εκ
9/20

Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΜΕ ΤΟ ΔΕΛΦΙΝΙ, 1970-80
χάραξη σε πέτρα
137,5 x 75,5 εκ
Δοκίμιο καλλιτέχνη Ι (Épreuve d’ artiste)

ΚΟΠΕΛΑ ΜΕ ΠΑΙΔΙ, 1979
χάραξη σε πέτρα
151,5 x 53,5 εκ
5/9

ΜΝΗΜΗ Ι - ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ, 1986
χάραξη σε πέτρα
320 x 120 εκ
3/12

ΤΟ ΧΡΕΟΣ ΤΗΣ ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ, 1974
χάραξη σε πέτρα
125,5 x 107 εκ
7/12

ΤΟΠΙΟ, 1977
χάραξη σε πέτρα
76 x 106,5 εκ
2/8

ΧΩΡΙΣ ΤΙΤΛΟ V, 1972
χάραξη σε πέτρα
106,5 x 78,5 εκ
Δοκίμιο καλλιτέχνη (Épreuve d’artiste)

ΧΩΡΙΣ ΤΙΤΛΟ VI, 1970
χάραξη σε πέτρα
90 x 58 εκ
1/20

ΠΗΓΑΣΟΙ, 1985
χάραξη σε πέτρα
119 x 234,5 εκ
5/6

➡ Περιηγηθείτε εικονικά στην έκθεση (360° Virtual Tour)

Σχετικά

Η Roma Gallery παρουσιάζει ένα αφιέρωμα στο ύστερο έργο της Βάσως Κατράκη, στην έκθεση με τίτλο Βάσω Κατράκη: Αλγεινά Σώματα. Οι συνθέσεις της Κατράκη, με τις στιβαρές ραδινές μορφές και τη δωρική λιτότητά τους, μεταφέρουν ένα ρηξικέλευθο στοχασμό πάνω στον ιστορικό χρόνο, την ανθρώπινη κατάσταση και τη μαρτυρία του σώματος ως φορέα συλλογικής μνήμης και συνείδησης. Από τις 20 Μαρτίου έως τις 3 Μαΐου 2025, μέσα από μια επιλογή από εμβληματικές χαράξεις σε πέτρα, σε επιμέλεια της ιστορικού τέχνης Άλιας Τσαγκάρη, αναδεικνύεται ο χειρισμός του ανθρώπινου σώματος από την κορυφαία Ελληνίδα χαράκτρια ως θεματογραφικό, συμβολικό και πολιτικό πεδίο.

Η Σωματοκεντρική Γλώσσα της Κατράκη

Το ανθρώπινο σώμα στα ύστερα έργα της Κατράκη δεν είναι απλώς αντικείμενο αναπαράστασης, αλλά μια ιδεολογική και μορφοπλαστική συνισταμένη που επαναδιαπραγματεύεται τον ανθρωπομορφικό μύθο. Οι μορφές της, απογυμνωμένες από περιγραφικές ή διακοσμητικές λεπτομέρειες, αποκτούν αρχέτυπη υπόσταση, εγγεγραμμένες σε έναν αδιάρρηκτο χωρικό πυρήνα, όπου το βάθος δε λειτουργεί ως κενό, αλλά ως οργανική συνέχεια της ύλης. Η τελευταία, στοιχείο θεμελιακό στο έργο της Κατράκη, δεν αποτελεί παθητικό υπόστρωμα της χάραξης αλλά ενσωματώνεται στη γενεαλογία της φόρμας, υποτασσόμενη στις εικονιστικές της επιταγές. Προς αυτή την κατεύθυνση, η πέτρα -ψαμμίτης λίθος- χαράσσεται με στιβαρές, πλατιές χειρονομίες, με σκοπό να μεταφέρει στο βαμβακερό χαρτί μορφές που παλινδρομούν ανάμεσα στη γλυπτική και τη ζωγραφική.

Η σωματικότητα των χαράξεων σε πέτρα ενσαρκώνει την αλγεινή υπόσταση της ανθρώπινης ύπαρξης, στο μεταίχμιο μεταξύ νεκρικής ακαμψίας και υπαρξιακής έντασης. Η ανθρωποκεντρική αυτή γλώσσα δεν αναλώνεται σε ρητορικούς εξωραϊσμούς· αντίθετα, προβάλλει σώματα τραχιά, κατακερματισμένα, που υπερβαίνουν το ατομικό για να εγγραφούν στη συλλογική μνήμη.

Η Πολιτική Διάσταση του Σώματος

Το ανθρώπινο σώμα, κυρίως στα έργα της ύστερης περιόδου, αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό βάρος. Στην περίφημη σειρά συνθέσεων Κατάσταση, το ακρωτηριασμένο σώμα συνδιαλέγεται με το αγκαθωτό συρματόπλεγμα, σε μια σχηματική διαμεσολάβηση της βίας και του εγκλεισμού. Οι μορφές, παγιδευμένες σε έναν ασφυκτικό χώρο, διαρρηγνύουν το βλέμμα του θεατή, ανατρέποντας την κρατική ρητορική της «εξυγίανσης» που επέβαλε η Δικτατορία των Συνταγματαρχών. Εδώ, η σωματική παραμόρφωση δεν είναι προϊόν μοντερνιστικής διατύπωσης και φορμαλιστικού κατακερματισμού αλλά ζέουσα αναγκαιότητα.

Ζωικό και Ανθρώπινο: Η Ανιμιστική Σχέση της Μορφής

Η θεματολογία της Κατράκη δεν περιορίζεται στο ανθρώπινο σώμα, αλλά εκτείνεται στη ζωική μορφή, σε μια ανιμιστική προσέγγιση που διερευνά την αυτοαναφορικότητα της ύπαρξης. Τα άλογα, με τις στιβαρές, τονισμένες καμπύλες τους και τις έντονες χαράξεις, διατηρούν μια αρχαϊκή ακαμψία. Ο τρόπος με τον οποίο εγγράφονται στην επιφάνεια της πέτρας αναδεικνύει τη σωματικότητα ως καταλυτική δύναμη που εκτείνεται πέραν της ανθρώπινης εμπειρίας.

Μορφή και Χώρος: Η Εγγραφή της Ύλης

Στο έργο της Κατράκη, ο χώρος δεν είναι ένα ουδέτερο πεδίο όπου εντάσσονται οι μορφές· αντίθετα, λειτουργεί ως αναπόσπαστο μέρος της σύνθεσης, ενισχύοντας τη δύναμη των χαρακτικών της. Ο κενός χώρος του βάθους δεν αντιμετωπίζεται ως απουσία, αλλά ως ζωτικός τόπος όπου η μορφή αποκτά την πλήρη υπόστασή της. Με την τεχνική της χάραξης στον ψαμμίτη, η καλλιτέχνης ενσωματώνει την υλικότητα στο εικαστικό της αφήγημα, καθιστώντας τη χάραξη μια διαλεκτική διαδικασία μεταξύ ύλης και σωματικής απόδοσης.

Press

Press Kit

Καλλιτέχνης

Η Βάσω Κατράκη γεννιέται στο Αιτωλικό Αιτωλοακαρνανίας το 1914. Σπουδάζει ζωγραφική και χαρακτική στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας (1936–1940), με δασκάλους τον Κωστή Παρθένη και τον Γιάννη Κεφαλληνό, αντιστοίχως. Εξειδικεύεται στην ξυλογραφία, χαλκογραφία, λιθογραφία και τυπογραφία. Αποφοιτά με υποτροφία, βραβείο και δύο επαίνους στη χαρακτική. Με την κήρυξη του πολέμου, το Εργαστήριο Χαρακτικής της ΑΣΚΤ συμμετέχει ενεργά στην προσπάθεια ενίσχυσης του φρονήματος φιλοτεχνώντας αφίσες. Η Γυναίκα που πλέκει της Κατράκη είναι από τις αφίσες που επιλέγονται. Το 1947 συμμετέχει στη Διεθνή Έκθεση Καΐρου (Κάιρο) και στην Grekisk Konst (Ακαδημία Καλών Τεχνών Στοκχόλμης). Το 1949 γίνεται ιδρυτικό μέλος της καλλιτεχνικής ομάδας «Στάθμη» και εκθέτει στο Ζάππειο (1950). Το 1952 παρουσιάζει τις ξυλογραφίες της στην Πανελλήνια Έκθεση Ζαππείου (Αθήνα). Ακολουθούν οι εκθέσεις Mostra di Pittura Hellenica Contemporanea (Galleria Nazionale d’Arte Moderna, Ρώμη, 1953) και έκθεση Ελλήνων χαρακτών (Γενεύη, 1954). Το 1955 αρχίζει να εργάζεται στον ψαμμίτη λίθο και συμμετέχει στις εκθέσεις La Grèce Vivante (Μουσείο Τέχνης και Ιστορίας, Γενεύη, 1955) και Nutida Grekisk Konst (Γκέτεμποργκ, 1955). Το 1955 πραγματοποιεί την πρώτη ατομική της έκθεση στην αίθουσα «Ζαχαρίου» (Αθήνα). Ακολουθούν η Διεθνής Έκθεση Ξυλογραφίας “Xylon” (Ζυρίχη & Λιουμπλιάνα, 1956), η Μπιενάλε Σάο Πάολο (1957), και η Μπιενάλε Μεσογειακών Χωρών (Αλεξάνδρεια, 1957), στην οποία τιμάται με το πρώτο βραβείο χαρακτικής το 1958. Την ίδια χρονιά διακρίνεται στη Διεθνή Έκθεση του Λουγκάνο (1958). Το 1959 εκθέτει στη γκαλερί «Ζυγός» (Αθήνα), ενώ συμμετέχει στην Έκθεση Ελληνικής Χαρακτικής (Μουσείο Πούσκιν, Μόσχα, 1959). Από το 1960 συμμετέχει συστηματικά στη Μπιενάλε Χαρακτικής Τόκυο. Λαμβάνει μέρος στις εκθέσεις Ελληνική Τέχνη (Βουκουρέστι, 1962) και Ειρήνη και Ζωή («Ζυγός», Αθήνα, 1962). Από το 1963, τα άλογα γίνονται βασικό θέμα στο έργο της. Το 1964 εκθέτει ατομικά στο Πεκίνο και συμμετέχει στις Ελληνική Τέχνη (Μπουένος Άιρες) και Ελληνική και Αμερικανική Χαρακτική (Ελληνοαμερικανική Ένωση, Αθήνα). Το 1966 τιμάται με το διεθνές βραβείο λιθογραφίας «Tamarind» στη Μπιενάλε Βενετίας, ενώ το 1967 εκθέτει στην Αίθουσα Τέχνης Αθηνών – Χίλτον και στην έκθεση Ελληνική Τέχνη (Μόντρεαλ). Με την επιβολή της δικτατορίας συλλαμβάνεται και εξορίζεται (1967-68). Με την επιστροφή της από την εξορία, εκθέτει στη γκαλερί «Αργώ» (Λευκωσία, 1971), στη Μπιενάλε Χαρακτικής Κάπρι (1969), στην Αίθουσα Τέχνης – Χίλτον (1971), στις γκαλερί «Νέες Μορφές» (1972), «Ώρα» (1973), και στην Έκθεση Ελληνικής Τέχνης (Μαδρίτη, 1972). Το 1976 λαμβάνει το πρώτο βραβείο στη Διεθνή Έκθεση Γραφικών Τεχνών Intergrafik (Ανατολική Γερμανία), ενώ συμμετέχει στις εκθέσεις του Museum am Ostwall (Ντόρτμουντ), στις γκαλερί «Αργώ» και «Πολύπλανο» (Αθήνα) και στη Διεθνή Έκθεση Σύγχρονης Τέχνης (Βασιλεία). Το 1977 συμμετέχει στις Ελληνική Χαρακτική («Νέες Μορφές», Αθήνα), Ζωγραφική Βαλκανικών Χωρών (Βουκουρέστι), και Systowa Wisproczesner Sztuki Greckies (Βαρσοβία). Το 1978 εκθέτει στη Σύγχρονοι Έλληνες Ζωγράφοι και Χαράκτες (Λευκωσία), ενώ παρουσιάζει έργα στη Διεθνή Έκθεση Σύγχρονης Τέχνης (Βασιλεία) με την γκαλερί «Πολύπλανο» και στην γκαλερί Paul Facchetti (Παρίσι). Το 1979 συμμετέχει στη Μπιενάλε Μπάντεν Μπάντεν και στην Contemporary Greek Painters and Print Makers (Εθνική Πινακοθήκη Ιρλανδίας, Δουβλίνο). Στις 20 Φεβρουαρίου 1980, εγκαινιάζεται στην Εθνική Πινακοθήκη και Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου η μεγάλη αναδρομική έκθεση Βάσω Κατράκη. Χαρακτική, 1940-1980, που έρχεται να τιμήσει το έργο της. Και αυτήν τη δεκαετία, η παρουσία της Κατράκη σε ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό συνεχίζεται αμείωτη. Το 1982 συμμετέχει στα Ευρωπάλια (Βρυξέλλες), στην έκθεση Ματιές στην Ελλάδα («Αίθουσα Τέχνης Αθηνών»), και στην Έκθεση Χαρακτικής 49 Ελλήνων Καλλιτεχνών (Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων). Το 1983 παρουσιάζει στην Modern Greek Prints (Λονδίνο). Το 1984 πραγματοποιεί ατομική έκθεση στη γκαλερί «Αιξωνή» και σχεδιάζει πρωτότυπη σύνθεση για γραμματόσημο για τα Ελληνικά Ταχυδρομεία με αφορμή την επέτειο των 10 χρόνων από την εξέγερση του Πολυτεχνείου. Το 1985 συμμετέχει στην Μνήμες – Αναπλάσεις – Αναζητήσεις (Ωδείο Αθηνών) και το 1986 παρουσιάζει τη σειρά Ελεγεία στην γκαλερί «Αθήνα». Το 1987 συνιδρύει την Ένωση Ελλήνων Χαρακτών και παρουσιάζει έργα στις εκθέσεις Χαρακτικά στον Πόλεμο, στην Κατοχή και στην Αντίσταση («Υάκινθος»), Το Εργαστήρι του Κεφαλληνού («Πλειάδες»), Ειρήνη (Ελληνική Επιτροπή για τη Διεθνή Ύφεση και Ειρήνη), Πανελλήνια έκθεση (Οργανισμός Λιμένος Πειραιώς), Έργο–Γεγονότα (Κτίριο «Κωστής Παλαμάς», Πανεπιστήμιο Αθηνών). Δημιουργεί αφίσα για την 5η Ανθρώπινη Ασπίδα Ειρήνης γύρω από την Ακρόπολη. Το 1988 συμμετέχει στην Ελληνική Μεταπολεμική Χαρακτική (Εθνική Πινακοθήκη), στην Wspotczesna Graffika Grecko (Narodowe Museum, Βαρσοβία) και στην Πρώτη Μεσογειακή Μπιενάλε Χαρακτικής (Μιραμπέλο, Κρήτη) κ.α. Στις 27 Δεκεμβρίου 1988, η Κατράκη πεθαίνει σε ηλικία 74 ετών.

Άποψη έκθεσης

➡ Περιηγηθείτε εικονικά στην έκθεση (360° Virtual Tour)

➡ PRESS KIT

Βάσω Κατράκη
Αλγεινά Σώματα

Διάρκεια έκθεσης:
20.03.25 – 03.05.2025

ΑΛΟΓΑ, 1982
χάραξη σε πέτρα
120 x 155 εκ
3/12